Letnie kino nad jeziorem – historia miłosna dwóch chłopaków w małym mieście. Szymek pomaga przy wakacyjnych seansach filmowych, Mati ogarnia kable i dźwięk. Między białą płachtą ekranu a ciemnym jeziorem rodzi się ciche queerowe coming of age: opowiadanie lgbt o miłości dwóch chłopaków, strachu przed „co ludzie powiedzą” i o tym, jak przestać uciekać za ekran i dać sobie prawo do bycia sobą.
Kiedy pierwszy raz zobaczył ekran, pomyślał, że wygląda jak żagiel jakiegoś dziwnego statku.
Biała płachta naciągnięta między dwoma metalowymi słupami, za nią ciemniejące niebo nad jeziorem. Z przodu rzędy składanych krzeseł, dalej koce na trawie, budka z popcornem, skrzynki z kablami, przedłużacze wijące się jak węże.
Szymek stał z taśmą klejącą w ręce, trochę za bardzo wyprostowany, jakby ktoś miał go za chwilę ocenić.
– Tę taśmę przyklej jeszcze tu, przy kablu – odezwał się za jego plecami męski głos. – Jak ktoś się wywróci, to dom kultury mnie zje, nie ciebie.
Odwrócił się.
Chłopak, może rok starszy. Ciemne włosy związane w mały kucyk, czarna koszulka z nazwą zespołu, którego Szymek nie znał, słuchawki przewieszone przez szyję, opaska na nadgarstku. W dłoni kabel od nagłośnienia.
– Mati – rzucił. – Dom kultury. Ty pewnie Szymek od plakatów?
– Od plakatów, krzeseł i pilnowania, żeby dzieci nie robiły skakanki z kabli – odpowiedział Szymek, unosząc taśmę.
Mati się uśmiechnął.
– Czyli VIP‑ek – podsumował. – To co, robimy razem kino?
„Robimy kino” – powtórzył Szymek w głowie.
Brzmiało to lepiej niż „wynoś śmieci” albo „znowu siedzisz przy komputerze”.
1. Chłopak od filmów, chłopak od kabli
Od dziecka lubił filmy – nie tylko oglądać, ale je wymyślać. W zeszytach „do polskiego” miał całe strony dialogów i scen, których nikt nigdy nie zobaczył.
Letnie kino nad jeziorem było dla niego zawsze świętem. Do tej pory siedział na kocu, z popcornem w ręku, i patrzył w ekran, wyobrażając sobie, że kiedyś ktoś będzie oglądał jego film.
W tym roku po raz pierwszy był „po drugiej stronie”.
Dom kultury szukał kogoś do plakatów, przenoszenia krzeseł, pomocy przy seansach. Zgłosił się od razu.
– Technikum multimedialne – przedstawił się Mati, kiedy w pierwszym dniu rozciągali razem kabel. – Uczę się ogarniać taki sprzęt. Projektory, miksery, światła. Generalnie: „żeby działało”.
– A jak nie działa? – zapytał Szymek.
– Wtedy udaję, że tak miało być – Mati wzruszył ramionami. – Jak w życiu.
Szymek zaśmiał się krótko. W życiu też dużo udawał.
Że dziewczyny z klasy go interesują, kiedy koledzy przesyłali sobie ich zdjęcia.
Że to normalne, że serce mu przyspiesza, gdy Mati pochyla się nad mikserem tuż obok niego.
Że jest „po prostu nieśmiały”, kiedy ktoś pytał, czemu nie ma dziewczyny.
Prawda była taka, że bał się, iż odpowiedź, którą nosi w środku, jest tu – w małym miasteczku nad jeziorem – zbyt ryzykowna.
2. Pierwszy seans – sukces
Na pierwszy wieczór wybrali lekką komedię.
– Ludzie muszą się najpierw pośmiać, potem można im wrzucić coś poważniejszego – tłumaczyła kierowniczka domu kultury, poprawiając okulary.
Przyszło pół miasta. Rodziny z dziećmi, licealiści, kilku turystów z pobliskiego campingu.
Szymek biegał między rzędami, rozstawiając dodatkowe krzesła. Mati stał przy mikserze, co chwilę zerkając na laptop i projektor.
– Gotowy? – zapytał Szymek, gdy słońce schowało się za lasem.
– Urodziłem się gotowy – Mati uśmiechnął się szeroko. – A ty?
– Ja tylko trzymam taśmę. – Szymek wzruszył ramionami.
– „Tylko” ty sprawiasz, że nikt nie robi salto na kablach – poprawił go Mati. – Bez ciebie byłby film akcji.
Światła przygasły, na ekranie pojawiło się logo, potem pierwsza scena. Noc miała ten szczególny zapach: popcornu, trawy i jeziora.
Przez dwie godziny wszystko działało perfekcyjnie.
Obraz był ostry, dźwięk czysty, śmiech niósł się nad wodą. Szymek stał z boku i czuł, jak napięcie w nim trochę się rozpuszcza.
Po seansie ludzie podchodzili, chwaląc:
– Super to wyszło!
– Jak w kinie w mieście!
– Fajnie, że młodzi coś robią, a nie tylko telefon!
Mati przybił Szymkowi piątkę.
– No, panie od plakatów – powiedział. – Jednak potrafimy.
3. Awaria
Trzeci seans miał być ambitniejszy – dramat „dla starszych”, jak mówiła kierowniczka.
Dzień był duszny, niebo ciężkie. Prognoza obiecywała burze „dopiero w nocy”.
– Co oznacza: dokładnie w trakcie filmu – mruknął Mati, pchając wózek ze sprzętem w stronę plaży.
Ludzi przyszło mniej niż na komedię, ale ci, którzy byli, siedzieli cicho, skupieni.
Film szedł dobrze przez pierwszą godzinę. Ciche sceny, sporo dialogów, rosnące napięcie.
A potem w głośnikach coś chrupnęło.
Najpierw cicho, jak kiedy ktoś ociera butem o żwir.
Potem głośniej.
Obraz przygasł na chwilę, dźwięk zaciął się w połowie zdania.
– Co się dzieje? – rozległ się szept.
Szymek poczuł, jak uderzenie adrenaliny przelatuje mu przez ciało. Spojrzał na Matiego.
Mati już klęczał przy skrzynce z kablami, sprawdzał wtyczki, patrzył nerwowo na ekran laptopa.
– Zawiecha – syknął. – Najgorszy moment.
Na ekranie aktor poruszał ustami, ale nikt nic nie słyszał. Publiczność zaczęła się wiercić.
– Halo, będzie coś? – ktoś zawołał z tyłu.
Ktoś inny zagwizdał.
Mati wziął mikrofon.
– Mała przerwa techniczna – powiedział, starając się brzmieć lekko. – Nawet najlepsze filmy czasem potrzebują złapać oddech.
Kilka osób się zaśmiało, ale napięcie wisiało w powietrzu.
– Idź na tył – szepnął Mati do Szymka. – Zaraz tam przyjdę.
Za ekranem słychać było tylko szum jeziora i stłumione głosy.
Szymek oparł ręce o metalowy słup.
„Teraz wszyscy nas widzą” – pomyślał. – „Nie wtedy, kiedy działało, tylko właśnie teraz.”
Po chwili dołączył Mati, z laptopem pod pachą.
– Komputer się zbuntował – westchnął. – Spróbujemy jutro dokończyć, inaczej ludzie nas spalą na stosie.
– Już to robią – mruknął Szymek. – Może nie widzisz, ale ja słyszę.
– Co słyszysz? – Mati spojrzał na niego.
– „Młodzi spartolili”, „zawsze coś nie tak”, „po co tu robić kino, jak nie umieją” – wyliczał Szymek, zbyt szybko.
Mati przez chwilę milczał.
– Wiesz, co ja słyszę? – zapytał.
Szymek wzruszył ramionami.
– Że jesteśmy pierwsi, którzy spróbowali zrobić coś więcej niż grilla nad jeziorem – powiedział cicho Mati. – I że jak się coś wywraca, to znaczy, że w ogóle ruszyło z miejsca.
4. Śmiech za plecami
Film dokończyli następnego dnia, z rabatem na bilety i krótkim „przepraszamy za awarię” od domu kultury.
Ludzie przyszli, obejrzeli, pokiwali głowami. Ktoś jeszcze pożartował z „darmowych efektów specjalnych”, ale ogólnie – poszło.
Świat się nie zawalił.
Tylko w głowie Szymka coś się przesunęło. Zaczął unikać przodu.
Zamiast stać z boku ekranu, zaraz po rozpoczęciu seansu chował się na zapleczu, „pomagając przy papierach”, jak tłumaczył. Prawda była taka, że bał się, że każda kolejna najmniejsza wpadka będzie już tylko „na jego konto”.
Któregoś wieczoru wyszedł po coś do budki z popcornem i zatrzymał się, słysząc rozmowę trzech chłopaków z technikum, stojących z boku.
– Widziałeś ich wczoraj za ekranem? – rzucił jeden. – Siedzieli jak jaka para z filmu.
– Szymek i Mati? – drugi parsknął. – Letnie kino tylko dla dwóch.
– Jeszcze zaczną puszczać same gejowskie romanse – dodał trzeci. – W pakiecie z kocem.
Śmiech nie był bardzo głośny, ale dla Szymka zabrzmiał jak huk.
Zrobiło mu się nagle duszno.
Od tego dnia „za ekranem” zaczął unikać nie tylko ludzi, ale i Matiego.
5. Ucieczka
– Zauważyłem, że znikasz – powiedział parę dni później Mati, kiedy złapał Szymka przy kontenerze na śmieci. – Najpierw awaria, potem tamte teksty chłopaków… i nagle jestem sam przy mikserze.
– Masz mniej rozpraszaczy – próbował zażartować Szymek. – Powinieneś się cieszyć.
– Nie cieszę się – odparł Mati. – Było lepiej, jak siedziałeś obok.
Szymek wbił wzrok w plastikowy kubek.
– Nie chcę, żeby znowu było jak w gimnazjum – wyrzucił z siebie. – Plotki, szeptanie, głupie teksty. Wtedy wystarczyło, że wolałem czytać niż grać w piłkę. Teraz wystarczy, że siedzimy razem na kocu?
– To nie ty powiedziałeś ten tekst – zauważył cicho Mati. – To oni.
– Ale konsekwencje będą moje – Szymek zacisnął dłonie. – To ja tu mieszkam. Ty możesz wrócić do swojego technikum, swojego osiedla i mieć nowych ludzi. Ja zostanę z „tym kolesiem od kina, co się za bardzo zbliżał do chłopaka od kabli”.
Mati milczał chwilę. Oparł się o ścianę domu kultury.
– Wiem, że masz prawo się bać – powiedział. – Ja też się boję. Ale wiesz, co mnie najbardziej przeraża?
– Co? – Szymek spojrzał na niego ostrożnie.
– Że będę przez całe życie udawał, że nic nie czuję – odpowiedział Mati. – I któregoś dnia obudzę się, mając czterdzieści lat i zero wspomnień, które są naprawdę moje.
Szymek musiał przełknąć ślinę.
– Nie każę ci teraz biegać po plaży z tęczową flagą – dodał Mati łagodniej. – Tylko… nie uciekaj przede mną. Chociaż przede mną.
6. Najważniejszy wieczór
Ostatni seans lata miał być „finałem sezonu”: popularny polski film, konkurs z nagrodami, foodtruck z burgerami. Całe miasto w trybie „impreza roku”.
– Szymek, bez ciebie tego nie ogarniemy – powiedziała kierowniczka domu kultury. – Ty wiesz, jak rozmawiać z ludźmi, jak ich poustawiać, żeby nie stali wszyscy w jednym rzędzie.
Szymek uśmiechnął się blado.
– Postaram się – odparł.
Cały dzień czuł jednak w żołądku ten sam ciężar: mieszaninę ekscytacji i strachu.
Po południu, gdy kończył rozwieszać ostatni plakat, Mati dogonił go przy ławce koło domu kultury.
– Musimy pogadać – rzucił.
– Nie teraz, jest tyle roboty… – zaczął Szymek.
– Właśnie teraz – przerwał mu Mati. – Bo potem znowu znikniesz za ekranem.
Usiedli na ławce, w cieniu drzewa.
Przez chwilę żaden z nich nic nie mówił.
– Wiesz – zaczął w końcu Mati – wkurza mnie, że trzech kolesi z technikum może zdecydować, czy mamy prawo siedzieć razem na kocu po seansie.
– W małym mieście trzy osoby to czasem pół internetu – parsknął gorzko Szymek.
– Jasne – przyznał Mati. – Ale jest też druga połowa. A w tej drugiej połowie jesteś ty. I ja. I to, jak się czuję, jak z tobą jestem.
Szymek spojrzał na niego.
– Jak się czujesz? – zapytał cicho.
Mati wziął głębszy oddech.
– Jak ktoś, kto pierwszy raz w życiu spotkał osobę, przy której może głośno myśleć, że może nie jest hetero – powiedział. – I nie boi się, że zostanie wyśmiany.
Słowa zawisły między nimi.
– A ty? – dodał. – Jak się czujesz ze mną?
Szymek spuścił wzrok na swoje dłonie.
– Jak ktoś, kto całe życie był „za bardzo” – wyszeptał. – I pierwszy raz ma wrażenie, że dla kogoś „za bardzo” jest w porządku.
Zamilkli.
– Ale boję się – dodał po chwili. – Boję się, że jak dam się temu ponieść, to potem będzie bolało, jak przestanie działać.
– Mogę ci coś obiecać? – spytał Mati.
– Że nie przestanie działać? – uśmiechnął się krzywo Szymek.
– Że jak przestanie, to nie dlatego, że ktoś za budką coś powiedział – poprawił go Mati. – Tylko dlatego, że my sami uznamy, że to nie to. I że wtedy powiemy to sobie w oczy, a nie przez czyjeś żarty.
Szymek poczuł, jak napięcie w ramionach trochę się luzuje.
– To… – zaczął. – Czego ty teraz chcesz?
Mati odpowiedział bez wahania:
– Żebyś dzisiaj był przy ekranie. Nie za nim.
Wieczorem jezioro wyglądało jak scena z filmu. Światła foodtrucków, zapach smażonego jedzenia, rzędy ludzi, gwar.
Film ruszył bez problemu. Obraz – idealny. Dźwięk – czysty. Śmiech, brawa.
Szymek stał z boku, nie na zapleczu. Tuż obok Matiego.
Kiedy w połowie seansu kierowniczka podeszła, żeby coś szepnąć Matiemu do ucha, spojrzała też na Szymka.
– Dobrze, że jesteś – powiedziała prosto. – Ludzie cię lubią. Ty do nich tak mówisz, jakbyś ich nie oceniał. To rzadkie.
Odeszła zanim zdążył się spłoszyć.
– Słyszysz? – rzucił Mati. – Potrzebują cię tutaj. Nie za ekranem.
Pod koniec filmu, przy napisach, ludzie bili brawo. Nie wiadomo dokładnie komu. Aktorom? Sobie za przyjście? Letniemu wieczorowi?
Dla Szymka brzmiało to jak cichy sygnał: „możesz być”.
7. Koc, ale inaczej
Gdy większość widzów już się rozchodziła, a foodtrucki gasiły światła, Szymek zbierał plastikowe kubki, kiedy usłyszał:
– Zostaw na chwilę – ktoś powiedział za jego plecami. – Kubki nie uciekną.
Odwrócił się.
Mati stał z tym samym granatowym kocem w kratę, przewieszonym przez ramię. W drugiej ręce trzymał dwie puszki coli.
– Co robisz? – spytał Szymek, choć odpowiedź była oczywista.
– Zamykam sezon – odparł Mati. – Jak się zamyka sezon kina nad jeziorem bez seansu za ekranem?
Szymek rozejrzał się odruchowo.
Na plaży zostało kilka osób z obsługi, kierowniczka domu kultury rozmawiała z kimś przy samochodzie. Nikt specjalnie na nich nie patrzył.
– Mati… – zaczął.
– Spokojnie – przerwał mu tamten łagodnie. – Nie będziemy tańczyć na kocu w świetle reflektorów. Po prostu… chodź, zanim zmienię zdanie.
Za ekranem było jak zawsze: trochę ciszej, ciemniej, jakby dalej od wszystkich spraw świata, mimo że dzieliła ich tylko cienka płachta materiału.
Usiedli na piasku. Mati rozłożył koc, podał Szymkowi puszkę.
– Za udany sezon, mimo jednej awarii – powiedział, stukając swoją puszką w jego.
– Za to, że przeżyliśmy – dodał Szymek.
Przez chwilę pili w milczeniu. Nad jeziorem unosił się chłód wieczoru, ale koc ogrzewał im nogi.
– Myślałem, że już nie chcesz tu siedzieć – odezwał się po chwili Mati. – Odkąd tamte typy sobie żartowały.
Szymek spuścił wzrok.
– Bałem się – przyznał. – Że to się zaraz zamieni w coś większego. Wszyscy zaczną gadać, śmiać się. Znowu będę „tym dziwnym”.
– A ja się bałem… – Mati potarł puszkę w dłoniach – …że bardziej boisz się mnie niż ich gadania.
Te słowa trafiły Szymka mocniej, niż chciał.
– Nie boję się ciebie – powiedział szybko. – Boję się tego, co przy tobie czuję.
Zapadła chwila ciszy. Nie była już niezręczna – raczej gęsta od ważnych rzeczy.
– Kiedy siedzimy razem – kontynuował Szymek, patrząc w bok – to wszystko w środku robi się… głośniejsze. Te wszystkie myśli, że może nie jestem taki jak inni, że podobają mi się chłopaki. Ty. I… że chcę, żeby to było okej. A zaraz potem słyszę w głowie ich śmiech.
Mati przygryzł wargę.
– Wiesz, co ja słyszę, jak siedzę z tobą? – zapytał. – Że pierwszy raz w życiu jest mi z kimś tak dobrze, że nie muszę udawać kogoś innego. Nawet jak jeszcze nie wiem dokładnie, jak się nazwać.
Odstawił puszkę na piasek.
– I wkurza mnie, że trzech gości z zapiekanką w ręce może zaważyć bardziej niż to, co ja naprawdę czuję.
Szymek się zaśmiał – trochę przez łzy, trochę z ulgi.
– Masz rację – przyznał. – Dajemy im za dużo mocy.
– Więc może… – Mati zaczął mówić wolniej, jakby ważył każde słowo – …ustalmy, że to my decydujemy, co jest między nami. Nie oni, nie domysły, nie plotki.
– A co jest między nami? – Szymek zapytał bardzo cicho.
Mati na moment zamilkł.
– Coś, co chciałbym dalej sprawdzać – odpowiedział w końcu. – Bez wielkich deklaracji. Ale też bez uciekania.
Ich dłonie leżały na kocu, niebezpiecznie blisko.
Szymek wziął wdech.
– Jeśli mam nie uciekać… – wyszeptał – …to potrzebuję jednej rzeczy.
– Jakiej? – Mati odwrócił się w jego stronę.
– Żebyś nie traktował mnie jak tajemnicy, którą trzeba ukrywać za ekranem – powiedział. – Nie mówię, że mamy chodzić za rękę po rynku. Ale nie chcę być tylko „tym do gadania po ciemku”.
Mati skinął głową poważniej niż zwykle.
– To fair – odparł. – Też tego nie chcę.
Jego dłoń przesunęła się powoli po kocu, aż dotknęła palców Szymka. Zatrzymała się tam, jakby pytała o zgodę.
Szymek nie odsunął się.
– Czyli…? – zapytał.
– Czyli że wolę ryzykować parę głupich żartów niż udawać, że cię nie lubię bardziej niż „kumpla od plakatów” – powiedział Mati.
Palce splótł im delikatnie, nie ściskając zbyt mocno.
– To nie jest oficjalne ogłoszenie „jesteśmy parą” – dodał po chwili. – Raczej: „spróbujemy zobaczyć, dokąd nas to zaprowadzi”.
Szymek uśmiechnął się tak, jak dawno się nie uśmiechał – bez kontroli, czy ktoś patrzy.
– Brzmi jak dobry plan na sequel – zauważył.
– I bez sceny z awarią sprzętu – dopowiedział Mati.
Gdzieś od strony parkingu dobiegł gwizd strażnika miejskiego, ostatni samochód odjechał znad jeziora. Zrobiło się naprawdę cicho.
– Myślisz, że w przyszłym roku też tu będziemy? – zapytał Szymek po chwili.
– Nie wiem – odparł Mati szczerze. – Ale wiem, że jak gdzieś będzie letnie kino, to będę chciał, żebyś siedział obok.
Szymek poczuł, że te słowa układają mu się w środku jak nowa, lepsza scena filmu, który od dawna próbował napisać.
Odchylił się lekko i oparł głowę na ramieniu Matiego. Nie na długo, nie demonstracyjnie. Po prostu tyle, ile trzeba, żeby poczuć, że nie jest sam.
Mati nie drgnął. Jego dłoń wciąż trzymała dłoń Szymka.
– Wiesz, że jeśli ktoś nas teraz zobaczy… – zaczął Szymek.
– To zobaczy dwóch kumpli z kina, którzy zamknęli sezon – przerwał mu Mati spokojnie. – Reszta to ich wyobraźnia.
Na ekranie, po drugiej stronie płachty, nie było już żadnego filmu. Tylko biała powierzchnia, która czekała na następny sezon, na nowe historie.
Gdzieś wysoko nad nimi przeleciał samolot, zostawiając za sobą cienką smugę.
– A nawet jeśli ktoś kiedyś usłyszy prawdę – dodał po chwili Mati – to… trudno. Wolę być dla siebie prawdziwy niż dla nich wygodny.
Szymek nie odpowiedział. Ale jego serce, które całe lato biło jak na alarm, pierwszy raz od dawna uspokoiło się.
Może nie wiedział jeszcze, jak nazwać to, co jest między nimi. Może nie miał planu na dalszą część tej historii.
Ale wiedział jedno: że nie musi już oglądać filmów o miłości, żeby poczuć, że ma do niej prawo.
Nawet jeśli na razie jest to tylko koc za ekranem, chłód jeziora i ciepło czyjejś dłoni w jego dłoni.
I to – jak na pierwszy raz – w zupełności wystarczy.
Uwaga: To opowiadanie ma charakter fikcyjny. Wszystkie postacie, miejsca i wydarzenia są wymyślone lub celowo zmienione – ewentualne podobieństwo do prawdziwych osób i sytuacji jest przypadkowe. Tekst ma charakter wspierający i nie zastępuje profesjonalnej pomocy psychologicznej, medycznej ani prawnej. Jeśli zmagasz się z lękiem, samotnością lub trudnymi emocjami, poszukaj wsparcia u zaufanej osoby dorosłej, specjalisty albo organizacji wspierających młodzież i osoby LGBT+. Więcej kontaktów znajdziesz w zakładce „Pomoc / Wsparcie” na naszej stronie.
